مقالات

رویدادهای مهم ملت های غیرفارس در ماه دسامبر ٢٠٢٠

مقدمه:

در گزارش این ماه به موضوع سرکوب و نقض حقوق فعالان زن احوازی، اعدام شهروندان بلوچستانی و گسترش بازداشت شهروندان غیرفارس، پرداخته شده است. همچنین صدور احکام قضائى سنگین برای فعالان کورد، در این گزارش منعکس شده است.

احواز:

 به گزارش فعالان احوازی، طی یک ماه گذشته ۵ فعال زن احوازی بازداشت شدند. روز چهارشنبه ۱۹ آذر، فاطمه تمیمی، فعال فرهنگی، در شهرک جراحی شهرستان معشور و یک روز بعد مریم عامری، دوستش، توسط ماموران اداره اطلاعات شهر احواز در خانه پدری‌اش بازداشت شد. بر اساس گزارش‌ها، این دو نفر اقدام به عکاسی و فیلم‌برداری برای تهیه برنامه‌ای درباره بازى‌هاى سنتی ملت احواز می‌کردند. این برنامه شامل افسانه‌ها، لالايى‌ها، ترانه‌ها و ديگر اطلاعات ميراث فرهنگى احواز بود و در اینستاگرام منتشر می‌شد. همزمان با بازداشت مریم عامری، یک کنشگر زن دیگر به نام ازهار آلبوغبیش به همراه عباس و رضا دو برادرش در فلاحیه بازداشت شده‌اند. زینب سواری نیز روز پنج‌شنبه ١٠ دسامبر در شهرستان رفیع بازداشت شد. بعد از آن عصر روز جمعه ۲۱ آذر عمه زینب، فاطمه سواری فعال اجتماعی ساکن شهر حویزه بازداشت شد.

در ادامه بازداشت های گسترده در احواز، شايع حسين زاده (شناوى) تصوير بردار و فعال فرهنگى ،۴۲ ساله، از اهالى شهر كوره بندر معشوردر سپيده دم ۳۰ آذر ماه توسط نيروهاى اداره اطلاعات بازداشت شد. منابع حقوق بشر مى گويند: نيروهاى اداره اطلاعات با چندين ماشين ساعت ۴ صبح يكشنبه ۳۰ آذرماه منزل حسين زاده شايع را محاصره و با ايجاد رعب و وحشت بين افراد اين خانواده كليه وسائل تصويربردارى از جمله دوربين، موبايل و كامپيوتر او را مصادره كردند و او را به بازداشتگاه اداره اطلاعات در شهر احواز منتقل كردند. همچنین، روز چهارشنبه ۱۲ آذرماه فرحان حيدرى،۵۷ ساله، فرزند عبد، ساكن كوى پرديس شهر احواز در فرودگاه امام در تهران هنگام سفر به تركيه توسط نيروهاى وزارت اطلاعات بازداشت و تا كنون از سرنوشت و محل نگهدارى حيدرى اطلاعى در دست نيست.

شاعر و نويسنده احوازی خانم لمياء حمادى ۲۳ ساله فرزند زيدان، متاهل و داراى دو فرزند از اهالى شهر خفاجيه دهم دى ماه به اتهام بغى و اقدام عليه امنيت كشور توسط دادگاه انقلاب احواز به ۷ سال حبس محکوم شد. بعد از صدور حكم، اين زن احوازی به زندان سپيدار احواز منتقل شده است.  قابل ذكر است كه لمياء حمادى دو سال در بازداشت و حبس تحت شديدترين شكنجه روحى و جسمى قرار گرفته بود و از اين دو سال شش ماه در زندان اوين تهران گذرانده است. وی در مهرماه ۹۷ بعد از هجوم به رژه احواز توسط اطلاعات سپاه بازداشت شده بود و سپس در تاریخ ۸ فروردين ماه ۹۹ با قرار وثيقه ۴۰ ميليارد ريال تا پايان دادرسى و صدور حكم از زندان سپيدار احواز آزاد شده بود.

بنابر اخبار رسیده در شامگاه ۲۴ آذر ۱۳۹۹، یک زن احوازی به نام «مکیه نیسی»، به‌علت بیماری به بند قرنطینه زندان «سپیدار» احواز منتقل شد اما به‌دلیل عدم توجه مسوولان زندان به مداوای او و رسیدگی درمانی، درگذشت. یک منبع مطلع گزارش کرده است که این زن از نخستین ساعات انتقال به قرنطینه زندان از شدت درد ناله می‌کرده  و بارها با صدای بلند از مسوولان بند خواسته است او را به بهداری یا بیمارستانی در خارج از زندان منتقل کنند اما خواهش او با بی‌توجهی نگهبان‌ها مواجه شده است و او را با همان وضعیت به حال خود رها کرده‌اند.  این زندانی از زنان احوازی  بوده است که در پی حمله به رژه نیروهای مسلح در احواز بازداشت شده بود. مکیه نیسی متولد ۱۳۶۴ بوده و پیش از بازداشت، در یک کارگاه تولیدی خیاطی کار می‌کرده است.

شماری از مردم خورموسی شامگاه پنج‌شنبه در تجمعی به آب‌گرفتگی گسترده پس از باران در محلات و خیابان‌ها و ورود سیلاب به منازل خود اعتراض کردند و خواستار جبران خسارت‌های ناشی از سیلاب به منازل و کسب و کارهای خود شدند. این تجمع اعتراضی در حالی برگزار شد که به گفته فرماندار معشور در جریان سیل و آب‌گرفتگی طی پنج روز گذشته، دست‌کم پنج هزار واحد مسکونی آسیب‌دیده از آب‌گرفتگی در شهرستان معشور شناسایی شده‌اند. مردم خورموسی در جریان این تجمع که در منطقه بلوکی‌ها، منطقه‌ای که با گذشت پنج روز از بارندگی‌ها همچنان در گیر آب‌گرفتکی معابر و خانه‌هاست، شعارهایی علیه شهردار و شورای شهر و نماینده شهر خود در مجلس سر دادند. روز بعد یعنی شنبه ١۵ آذرماه ، شهروندان خورموسى  به اعتراضات خود ادامه داده و ساختمان شهردارى را به دليل بى كفايتى شهردارى در آبگرفتگى وسيل تصرف كردند. این شهروندان خواستار محاکمه مقصران وقوع آبگرفتگی شدند.

اعتراضات و اعتصابات کارگری در اقلیم احواز طی ماه دسامبر همانند ماههای گذشته ادامه داشت. شنبه ١۵ آذرماه کارگران بومى شرکت پتروشیمی کارون در بندر معشور به دليل استخدام افراد غیر بومی تجمع اعتراضی داشتند. جمعی از کارگران شاغل در پایانه خورموسی در اعتراض به بی توجهی مسئولان به مطالبات صنفی آنها تجمع اعتراضی برگزار کردند. این کارگران معترض در جریان برگزاری تجمع مذکور با سر دادن شعارهایی اعتراض خود را به تداوم خصوصی سازی در این واحد اقتصادی ابراز کردند. چهارشنبه ۱۹ آذر ماه تجمع اعتراضی کارگران اتوبوسرانی شهرداری عبادان، برای چند ماه معوقات مزدی برگزار شد. کارگران پروژە قطار شھری احواز شرکت کیسون در اعتراض بە عدم دریافت ۲۰ ماە حقوق معوقە تجمع اعتراضى داشتند. شنبه ۲۲ آذرماه پرسنل قراردادی و پیمانکاری اداره آبفا بندرخورموسى برای مطالبه حقوق و بیمه و معوقات قانونی خود، در محوطه این اداره دست به تجمع اعتراضی زدند. کارگران اداره آب و فاضلاب فلاحيه در اعتراض به عدم دریافت حقوق و مطالبات معوقه خود مقابل اداره آبفا تجمع کردند. روز دوشنبه ۲۴ آذر شماری از جوانان جویای کار ساکن روستای قلعه چنعان در جنوب شرق احواز با تجمع در مقابل درب ورودی شرکت فولاد شهر احواز خواهان بکارگیری نیروی بومی و اجتناب از استخدام نیروی کار غیربومی شدند. شنبه ۲۹ آذر ماه کارکنان شرکت آب و فاضلاب شهر احواز در اعتراض به معوقات مزدی و تعیین وضعیت شغلی در مقابل ساختمان مرکزی این اداره تجمع کردند.

بلوچستان:

به گزارش فعالین حقوق بشر، روز شنبه ۲۹ آذر بهنام ریگی و شعیب ریگی، دو زندانی بلوچ، در زندان زاهدان اعدام شدند. بر اساس گزارش کمپین فعالان بلوچ، این دو نفر در سال ۹۷ با ماموران مبارزه با مواد مخدر درگیر شده بودند که در جریان این درگیری تعدادی از ماموران کشته شدند. از سوی دیگر، مرکز رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد که عبدالحمید میربلوچ‌زهی، زندانی بلوچ، بامداد روز شنبه، ششم دی‌ماه، اعدام شده است. در گزارش این مرکز آقای میربلوچ‌زهی به عنوان «عضو اصلی» گروه «جیش‌العدل» معرفی شده است. قوه قضاییه ایران می‌گوید در جریان تیراندازی در ۲۰ فروردین ۹۴ در کوه بیرک در نزدیکی شهرستان خش در استان سیستان و بلوچستان که منجر به کشته شدن دو مامور سپاه پاسداران شد، آقای میربلوچ‌زهی «به سمت مأموران تیراندازی کرده است.»

به گزارش فعالان بلوچستانی، طی یک ماه گذشته، نیروهای امنیتی ۸ شهروند بلوچ به نام های “یاسر هوت” فرزند بابو اهل روستای پلان شهرستان دشتیاری، “شعیب موسی زهی” فرزند قادربخش اهل ایرانشهر، “شهاب دشتی” اهل شهر کنارک، “روح الله رئیسی” فرزند حسین اهل نیکشهر، “حسین رضایی” فرزند اسلام اهل دلگان، “ارسلان پُرکی” فرزند محمد صالح اهل روستای کُرشان و “فرهاد پُرکی” اهل روستای گورناگان شهرستان سراوان و “جمال جدگال” فرزند آدم اهل روستای هیتک از توابع شهرستان نیکشهر بازداشت و به مکان مجهولی منتقل کردند.

بر پایه گزارشات رسانه های بلوچستان، شامگاه پنج شنبه ۱۳ آذرماه ۹۹، سه شهروند بلوچ عضو بسیج به نام های “خداداد، نواب و احمد محمدی” فرزند اسماعیل اهل روستای آبادان ایرانشهر که برادر بودند، در نخلستان های این روستا توسط ماموران مبارزه با مواد مخدر که لباس شخصی به تن داشته کشته شدند. روز چهارشنبه ۱۲ آذرماه ۹۹، دو شهروند بلوچ در محور ایرانشهر – سرباز توسط نیروهای امنیتی کشته و زخمی شدند. هویت شهروند کشته شده توسط نیروهای امنیتی “محمد رحیم کوهی” فرزند عبدالرحیم اهل روستای دازاندر دهستان سرکور شهرستان سرباز اعلام شده است. بامداد ۲۲ آذرماه ۹۹، ماموران لباس شخصی اطلاعات یک زن بلوچ به نام “خدیجه دهانی” اهل روستای نظرآباد بخش پارود شهرستان راسک را زیر گرفته و فرار کردند. براساس اعلام منابع محلی، خدیجه پس از زیرگرفتن با خودروی ماموران اطلاعات و انتقال به بیمارستان ولایت راسک، جان خود را از دست داده است. ۲۴ آذرماه ۹۹، ماموران امنیتی پاسگاه روتک خاش به سمت یک شهروند بلوچ به نام “صدام صوری زهی” اهل روستای شهرک توحید آباد شهرستان خاش تیراندازی کرده که بر اثر آن جان خود را از دست داده است. گفتنی است، از ابتدای سال جاری تاکنون، حدود ده تن از سوخت بران و شهروندان بلوچ بر اثر تیراندازی بی ضابطه ماموران پاسگاه روتک کشته و زخمی شدند.

حمیدرضا رخشانی مدیر کل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان از وجود ۱۴۱ هزار دانش آموز بازمانده از تحصیل در استان خبر داده و گفته که باید نسبت به آن تعیین تکلیف کنیم. وی افزود: «عوامل گوناگونی از جمله شرایط جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و بسیاری از این قبیل مولفه ها در فرآیند بازمانده شدن از تحصیل برخی فرزندان استان تاثیرگذاری مستقیمی دارد.»

کوردستان:

بر پایه‌ گزارشات و اطلاعات رسیده‌ از سازمانهای حقوق بشری کوردستان، طی ماه نوامبر ٢٠٢٠، ١٠ شهروند کورد به حبس های طولانی محکوم شده‌اند. کامیل احمدی، نویسنده و پژوهشگر کورد به اتهام همکاری با دولت متخاصم به تحمل ۸ سال حبس تعزیری، سالار خان‌احمدی شهروند اهل جوانرود به اتهام عضویت در حزب کارگران کوردستان ترکیه (پ ک ک) به ۱۲ سال حبس تعلیقی ، عرفان مرتضایی ۳۲ ساله به اتهام عضویت در احزاب پارت آزادی کوردستان (پاک) و حزب کومله زحمتکشان کوردستان به تحمل دو سال حبس تعزیزی، رستم ابراهیمی ۴۰ ساله و اهل روستای تخت زنگی از توابع شهرستان کامیاران به اتهام همکاری و تبلیغ برای حزب دمکرات کوردستان ایران به تحمل ۱۰ ماه حبس تعزیزی، خیرت پروازه شهروند اهل روستای نی به اتهام همکاری با حزب دمکرات کوردستان ایران به تحمل ۶ ماه حبس تعزیری،  پنج شهروند اهل سقز به نام‌های علی قادری، آرمیا رنجبری، هیوا امینی، وریا امینی و رحمان رحیم‌پور به اتهام تبلیغ برای حزب حیات آزاد کوردستان (پژاک) مجموعاً به ۴ سال و ١٠ ماه حبس محکوم شده‌اند.

از سوی دیگر و برپایە گزارشات رسیدە از فعالان حقوقی کوردستان ایران، نیروهای امنیتی ۸ شهروند کورد به نام های ایوب صدقی، محمد کریمی، ظاهر خدایی و باسید حاجی جمال از بانه، متین حسنوند ۲۰ ساله اهل اشنویه، هویت آرام اسماعیلی ۳۵ ساله از شهرستان دیواندره، دو برادر اهل روستای دیزج مرگور ارومیه به نام‌های شُکر جباروند و کامل جباروند بازداشت و بە مکان نامعلومی منتقل کردەاند.

به گزارش سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، شاکر بهروزی، زندانی سیاسی اهل ارومیه که هم‌اکنون در زندان مرکزی ارومیه محبوس است، توسط شعبه یکم دادگاه کیفری ارومیه به اتهام قتل یکی از اعضای سپاه پاسداران به اعدام محکوم شده است.

آزربایجان جنوبی:

به گزارش فعالان آزربایجانی،علی عزیزی فعال آزربایجانی ساکن اورمیه، توسط شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز به ۶ سال زندان محکوم شد. بر اساس این حکم که به صورت شفاهی به اصغر محمدی، وکیل مدافع این شهروند ابلاغ شده است، آقای عزیزی توسط شعبه ۳ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست قاضی فتح نژاد از بابت اتهامات «تبلیغ علیه نظام و عضویت در گروه غیر قانونی» به ۶ سال حبس محکوم شده است.

سیامک میرزایی، فعال ملی آزربایجانی روز چهارشنبه ۱۰ دی ماه طی تماسی تلفنی با خانواده‌اش از انتقال خود به زندان اوین جهت تحمل دوره محکومیت ۱ سال و ۱۰ روز حبس خبر داد. وی روز دوشنبه توسط نیروهای امنیتی در نزدیکی منزل خود در اردبیل بازداشت شده بود. وی در پرونده جدیدی که در تاریخ ۱۱ آذرماه ۹۸ جلسه رسیدگی به اتهامات آن بدون حضور وی که در تبعید در شهرستان قائن به سر می‌برد، برگزار شد، به اتهام  فعالیت تبلیغی علیه نظام توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران قاضی ایمان افشاری به تحمل ۱ سال حبس تعزیری و من باب مجازات تکمیلی به دو سال ممنوعیت خروج از کشور و عضویت در احزاب، گروه‌ ها و دستجات سیاسی یا اجتماعی محکوم شد.

کاسپین:                     

به گزارش فعالان مدنی کاسپین، محمدحسن رضایی، کودک-مجرمی، که در یک پرونده دعوا گروهی، به اتهام قتل یک شهروند دیگر با چاقو به اعدام محکوم شده بود، صبح روز پنج‌شنبه، ۱۱ دی‌ماه در زندان مرکزی رشت اعدام شد. آقای رضایی در هنگام وقوع این دعوا ۱۶ سال داشت و از سال ۸۶ تاکنون در بازداشت سه سر می‌برد. سازمان عفو بین‌الملل روز گذشته در بیانیه‌ای با «ناعادلانه» خواندن روند رسیدگی به پرونده آقای رضایی،‌ تاکید کرده بود که این متهم سال ۸۷ در جریان «اعترافات اجباری»، مسئولیت این قتل را بر عهده گرفت ولی در دادگاه اعترافات خود را پس گرفت.

در پایان می توان گفت، موج جدید بازداشت فعالان فرهنگی و اجتماعی احوازی مخصوصا زنان و دختران که همه فعالیت‌های خود را به شکل مسالمت‌آمیز و در چارچوب‌های قوانین موجود در ایران انجام داده‌اند، نشان دهنده پوشالی بودن قوانین رژیم جمهوری اسلامی است. کما اینکه در این مورد باید توجه داشت که مقامات امنیتی و نظامی با برچسب زدن اتهامات امنیتی به این فعالان سعی دارند جامعه احوازی را به سمت خشونت هدایت کنند تا اینکه اسباب سرکوب سریع فعالان احوازی مهیا شود. بنابراین جامعه مدنی احواز باید هوشیارانه عمل کند و از اعمال خشونت آمیز بپرهیزد. 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا