مقالات

مهمترین رویدادهای آزربایجان جنوبی در ماههای فوریه و مارس

مقدمه :

اوضاع آزربایجان جنوبی طی دو ماه اخیرهمانند ماههای گذشته شاهد تغییرات مثبتی در حوزه های حقوق بشری ، زیست محیطی و در نهایت اوضاع معیشتی مردم تورک آزربایجان، نبوده است. گسترش فعالیت های فرهنگی حرکت ملی آزربایجان در”روز جهانی زبان مادری” جهتمبارزه با سیاست های ادامه دار نکران هویت ملت تورک و پوشش خلع فرهنگی موجود در پی محرومیت ۴۰ ملیون انسان از ابتدائيترین حق که همانا آموزش به زبان مادری است، افزایش اعتراضات و اعتصابات کارگران جهت دریافت مستحقات خود و در نتیجه تعطیلی مجامع صنعتی از بارزترین رویدادهای دو ماه گذشته بودند.

انعکاس روز جهانی زبان مادری در آزربایجان جنوبی :

 همزمان با روز جهانی زبان مادری فعالان مدنی و فرهنگی  تورک در شهرهای مختلف آزربایجان جنوبی با انجام فعالیت های مختلف فرهنگی این روز را گرامی داشتند. فعالان حرکت ملی آزربایجان جنوبی در زنجان به مناسبت روز جهانی زبان مادری کتاب‌های “بحران هویت” و “بازگشت به هویت خویش” اثر “مهندس حسن راشدی” را در سطح شهر پخش کردند. در شهر تبریز نیز کتاب‌های تورکی مناسب با سن کودکان و نوجوانان، در مدارس و بین خانواده‌ها پخش گردید. در راستا “رضا پهلوی” فرزند شاه سابق ایران در یک سری از مذاکراتش با رهبران و نمایندگان جریان‌های دیگر اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران، با اعلام ناآگاهی از چگونگی سیستم آموزشی چند زبانه و موضوع تحصیل به زبان مادری، سعی در به زیر سوال بردن این حق ملل غیر فارس در ایران را داشت، که این خود بیانگر فکر راسیستی فارس است که بیش از چند دهه ملل دیگر را زیر سلطه خود قرار داده است .

۷اسفند ۱۳۹۷در دانشگاه مراغه آزربایجان،دانشجویان تورک در اقدامی قانونی و مدنی برای ارائه درس زبان وادبیات تورکی اقدام به امضای توماری نمودند که شمار امضاکنندگان آن به بیش از ۹۰۰نفر رسید. حراست دانشگاه مراغه نیز متعاقبا با ایجاد فضای رعب و وحشتاقدام به تهدید و بد رفتاری با دانشجویان تورک نمود. حراست دانشگاه ابتدا با احضار دانشجویان دختر امضاکننده تومار، آنها را تهدید به تعلیق و اخراج کرد، سپس به بهانه پیدا کردن بانیان جمع‌آوری طومار، اقدام به تفتیش خوابگاه دختران و پسران نموده‌اند. لازم به ذکر است، درس دو واحدی و اختیاری زبان و ادبیات تورکی که به مدت دو ترم در دانشگاه صنعتی اورمیه ارائه می‌شد بدون ارائه دلیل مشخص و قانع کننده‌ای توسط مسئولین دانشگاه از لیست دروس ارائه شده حذف گردید. بنا به گفته دانشجویان و فعالان مدنی تورک  دلایل اصلی حذف این رشته فشار وزارت علوم دولت روحانی و نهادهای امنیتی بوده است، چرا که ارائه این درس با استقبال گسترده از طرف دانشجویان تورک همراه بود.

دوشنبه ۶اسفندماه ۹۷، رئیس حراست دانشگاه پیام نور تبریز، اعضای هیئت تحریریه نشریه “فرهنگ و تمدن آذربایجان” این دانشگاه را به دلیل چاپ و نشر ویژه نامه ای به مناسبت “روز جهانی زبان مادری” احضار کرد.نشریه “فرهنگ و تمدن آذربایجان” روز پنجشنبه ۲اسفندماه ۹۷، ویژه نامه ای را به مناسبت “روز جهانی زبان مادری” چاپ و بین دانشجویان توزیع کرد که با مداخله مسئولان دانشگاه، در میانه کار از توزیع این نشریه جلوگیری شد. در همین راستا دو تن از فعالان مدنی آزربایجان جنوبی به نام‌های “توحید امیر امینی” و “کیانوش اصلانی” به هنگام توزیع پوسترهای تبریک “روز جهانی زبان مادری” در تهران دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل شده اند.

۱ اسفند ۹۷پنج زندانی سیاسی آزربایجان از جمله “دکتر لطیف حسنی” “عباس لسانی”،”سیامک میرزایی”،”ابراهیم نوری” و “امیر ستاری” ، با انتشار بیانه ای ضمن اعلان نیت اعتصاب غذا در واکنش به بی‌عدالتی علیه ملت‌های غیرفارس،  بر حق آموزش به زبان مادری تاکید کردند. در این بیانه آمده است ” در اعتراض به بی عدالتیِ ملی-اتنیکی، عدم آموزش به زبان های مادری، به رسمیت نشناخته‌شدن هویت ها، عدم احقاق حقوق جمعی به همراه حقوق فردی و عدم آزادی های مدنی، مقارن با روز جهانی زبان مادری از اول اسفند ۹۷ به مدت ۵ روز دست به اعتصاب غذا می زنیم.” این پنج فعال حرکت ملی آزربایجان شامگاه یکشبنه ۵اسفندماه به اعتصاب غذا خود پایان دادند.

شنبه۱۱اسفند جمعی از چهره های آکادمیک ترکیه و آزربایجان شمالی، با حضور فعالان سیاسی آزربایجان جنوبی، همایشی را تحت عنوان “روز جهانی زبان مادری و آزربایجان جنوبی” در محل “مجمع فرهنگی آزربایجان” واقع در آنکارا_ پایتخت ترکیه، برگزار کردند. شرکت کنندگان با ابراز تأسف نسبت به محرومیت ٣٥ میلیون تورک آزربایجانی از تحصیل به زبان مادری در ایران، بر ادامه مبارزه ملت تورک برای رسیدن به حق خود که همانا حق تعیین سرنوشت است، تأکید داشتند. در ادامه همایش، شرکت کنندگان اظهار داشتند که : رژیم جمهوری اسلامی و نخبگان پان فارسیسم با خلق اصطلاح “آذری” و وصف ترکان آزربایجانی با آن اصطلاح، درصدد ایجاد شکاف و جدایی بین تورکان آزربایجان و ترکیه هستند. همچنین افزودند: تا زمانی که هویت ترکان آزربایجان جنوبی از سوی حکومت و پان فارس ها انکار شود، آزربایجان جنوبی با شعار «آزربایجان جنوبی ایران نیست» پاسخ خواهد داد.

به مناسبت فرا رسیدن سال نو و عید نوروز فعالان ملی آزربایجان در تبریز در اقدامی نمادین به دانش‌آموزان، کتاب‌های تورکی اهدا کردند که این اقدام با استقبال گسترده دانش‌آموزان و والدینشان همراه بود. گفتنی است که در ماه‌های گذشته نهادهای نظارتی با تشدید فشار بر ناشران کتاب‌های تورکی، موانع موجود در انتشار کتب تورکی را افزایش داده‌اند، بطوری که در نمایشگاه‌های کتاب عملاً ناشران تورکی تحت‌ فشار قرارگرفته و از عرضه اندک کتاب‌های منتشرشده خویش نیز محروم می‌شوند. لذا فعالان ملی آزربایجان با توزیع و اهدا کتب تورکی در صدد مقابله با این سیاست‌های نژادپرستانه می‌باشند.

واکنش ملت آزربایجان جنوبی به سفر نخست وزیر ارمنستان به تهران :

 دعوت نخست وزیر ارمنستان به تهران و استقبال رسمی از وی در بحبوحه سالروز “قتل‌عام خوجالی” در کشور آزربایجان شمالی توسط ارامنه موجی از واکنش‌های منفی علیه حکومت ایران را در بین ملت تورک آزربایجان جنوبی در پی داشت. روز جمعه ۱۰اسفندماه ۱۳۹۷ و در جریان اعتراضات ملت تورک آزربایجان جنوبی در ورزشگاه سهند تبریز به اقدام نخست‌وزیر ارمنستان و وزارت امور خارجه ایران در معرفی “قاراباغ” به‌عنوان سرزمین ارمنی، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران اقدام به بازداشت‌های گسترده در میان معترضین تورک نمودند. در ابتدا بازی بین تراختور آزربایجان و تیم سپاهان اصفهان، سه تن از هواداران تیم تیراختور، به دلیل نوشتن نام “قاراباغ” روی پیشانی خود، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. “احسان اسماعیل دخت”، “مهدی حمزه‌ای” و “ولی صیامی” ، هواداران بازداشت شده تیم تراختور آزربایجان از اهالی شهر سولدوز (نقده) در آزربایجان غربی هستند. سپس به هنگام خروج هواداران از استادیوم، نیروهای امنیتی ۳۰تن از هواداران تیم تراختور را بازداشت و به مکان مجهولی منتقل نمودند. گفتنی است تماشاگران در بازی تراختور آزربایجان و سپاهان اصفهان با سر دادن شعارهای تورکی “قاراباغ بیزیمدیر بیزیم قالاجاق” بر تورکی بودن سرزمین “قاراباغ” تأکید داشتند. لازم به یادآوری است که چند سالی، حرکت ملی آزربایجان با اتخاذ تدابیری جدید، از ورزشگاهها به عنوان محل مناسب برای رساندن صدای خود به مجامع بین المللی استفاده می کند. به عنوان مثال، تماشاگران حاضر در بازی تراختور آزربایجان و استقلال تهران در ورزشگاه سهند تبریز با اهتزاز پلاکاردی با عنوان “حق تعیین سرنوشت یک حق است نه یک جرم” بر لزوم تعیین سرنوشت ملت آزربایجان جنوبی تاکید کردند.

 حضور نمایندگان احزاب آزربایجان جنوبی در کنفرانس ورشو لهستان:

همزمان با نشست نمایندگان بلندپایه‌ی بسیاری از کشورها در ورشو، فعالان سیاسی ملت‌های غیرفارس، همایشات و تظاهرات اعتراضی علیه سیاست‌های رژیم ایران برگزار کردند. به نقل از شبکه ماهواره ای “احوازنا” روز ۱۲فوریه، دهها نفر از نمایندگان سازمانهای ملل غیرفارس با حضور در ورشو لهستان، آماده ی برگزاری کنفرانس “ملتهای آسیب دیده از تروریسم ایرانی” شدند. اما در پی تهدید رژیم ایران مبنی بر خرابکاری و ایجاد ناامنی در حین برگزاری این کنفرانس، بسیاری از فعالان در فرودگاه ورشو از سوی مأموران امنیتی لهستان متوقف و به کشورهای مبدا برگردانده شدند. در این کنفرانس که با تدابیر شدید امنیتی اجرا شد، نمایندگانی از احزاب آزربایجان جنوبی شرکت کرده و به بیان دیدگاههای خود پرداختند. در پایان مراسم نیز بیانیه‌ای تهیه گردیده و پس از امضا توسط نمایندگان ۱۰حزب شرکت کننده در کنفرانس، تحویل مقامات مسئول در نشست ورشو گردید.

روز ۱۳فوریه نیز همزمان با آغاز نشست ورشو، فعالان ملتهای غیرفارس در مقابل محل برگزاری نشست، تجمع اعتراضی ترتیب دادند. در این تجمع، پلاکاردهایی همچون “آزربایجان جنوبی، ایران نیست” و “حق تعیین سرنوشت برای آزربایجان جنوبی” همراه با تصاویر زندانیان سیاسی آزربایجان جنوبی به اهتزاز درآمده و بیانیه ی مشترک احزاب آزربایجانی “دیرنیش – آذوح – گادپ” در خصوص نشست ورشو نیز در میان حاضرین پخش گردید.

تغییرات تقسیماتی در مناطق آزربایجان جنوبی :

به نقل از رسانه های محلی، هیئت وزیران در جلسه روز ۲۲اسفند خود به ریاست معاون اول رئیس جمهوری، با اصلاحات تغییرات تقسیماتی در ۱۲استان، ازجمله استان های اردبیل و آزربایجان غربی موافقت کرد. هیئت دولت در حالی با اصلاحات تغییرات تقسیماتی موافقت کرده است که هنوز جزئیات آن از سوی دولت بیان نشده است و گمان می رود تغییر جغرافیای آزربایجان در استان های اردبیل و آزربایجان غربی به ضرر تورک ها رقم بخورد. پیش بینی می شود در این مصوبه بخش “گؤک تپه” به شهر تبدیل شده و نام ترکی آن حذف و بجای آن از نام “موکریان” استفاده شود. پیش تر در همین راستا “جلال محمود زاده” نماینده مردم مهاباد در مجلس شورای اسلامی با نوشتن نامه ای به مدیرکل تقسیمات کشوری وزارت کشور درخواست کرده بود، نام بخش “گوگ تپه” را به شهر “موکریان”، “زاگرس”، “مانا دشت”، “آگری دشت”، “آباد شهر” یا «ماد شهر” تغییر دهد. از موارد دیگر که گمان می رود در این مصوبه اجرا شود تغییر نام شهرک “گؤلمان” اورمیه به “دریا شهر” است. سیاست تغییر و تحریف اسامی تاریخی تورکی در آزربایجان و مناطق تورک نشین ایران با روی کار آمدن حکومت پهلوی آغازشده و تاکنون ادامه دارد.

حوزه ی حقوق بشر :

دوشنبه ۱۳اسفندماه ۱۳۹۷، “رحیم غلامی” فعال ملی آزربایجان جنوبی ساکن شهرستان اردبیل توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. گفته می‌شود این فعال ملی آزربایجان عصر روز دوشنبه بعد از خارج شدن از منزل بازداشت شده و حدود یک ساعت بعد نیروهای اداره اطلاعات اردبیل به منزل ایشان تفتیش و کتاب‌ها و کامپیوتر شخصی وی را ضبط کردند. لازم به ذکر است که کتاب‌های تورکی “فولکلوروموزدان بیر یارپاق” و “فولکلور ناغیل لاری” طی سال‌های ۹۳و ۹۶توسط انتشارات “یایلیق” از رحیم غلامی به چاپ رسیده‌اند.غلامی که پیشتر نیز سابقه بازداشت و زندانی شدن در رابطه با فعالیت های مدنی و فرهنگی را دارد ، پنجشنبه ۲۳اسفند ۹۷، به دادیاری ویژه به ریاست معاون دادستان آقای “نونهال” جلب شده و آخرین دفاعیات خود را بابت اتهامات “تبلیغ علیه نظام” و “توهین به مقامات” ارائه نمود. در پایان جلسه برای این فعال مدنی آزربایجانی قرار وثیقه ۵۰میلیون تومانی صادر گردید. اما با مراجعه خانواده این فعال مدنی برای تودیع قرار وثیقه، از قبول سند به بهانه های واهی امتناع نموده شد. جامعه قلم آزربایجان بازداشت اخیراین محقق و شاعر آزربایجانی را مرتبط با فعالیتهای تحقیقی وی در زمینه گردآوری “لغتنامه تورکی” دانسته و عمیقا نگران سرانجام این اثر ارزشمندی هستند که سالها روی آن زحمات و تحقیقات فراوانی صورت گرفته است. مأموران امنیتی ، بعد از بازداشت “رحیم غلامی”، لغتنامه تورکی گردآوری شده و آماده چاپ این محقق، شاعر و نویسنده آزربایجانی را نیز سرقت و با خود برده اند.

 حوزه ی اقتصاد :

به نقل از رسانه های محلی، کارگران “شهرداری پارس‌آباد مغان” ۹اسفند در پی عدم دریافت حقوق، اعتراض کردند. به گفته آنها؛ ۱۰ماه دستمزد و ۷ماه حق بیمه‌هایشان پرداخت نشده است. در همین رابطه، “مرتضی مقدم” دبیر اجرایی خانه کارگر استان اردبیل گفت: تعداد این کارگران در حدود ۱۰۰نفر است. آنها نیروهای خدماتی پیمانکاری شهرداری پارس‌آباد مغان هستند که ۵ماه دستمزد از پیمانکار قبلی و ۴ماه از پیمانکار جدید طلب دارند.

سه شنبه ۷اسفندماه کارگران “راه آهن تبریز” در اعتراض به پرداخت نشدن چند ماه حقوق معوقه  و عیدی سال، باردیگر با برگزاری تجمع جلوی ایستگاه تبریز دست به اعتصاب زده و دست از کار کشیدند. نیروی انتظامی با حضور در محل تجمع به دنبال پراکنده کردن کارگران و جلوگیری از ادامه اعتصاب کارگران بود، اما با مقاومت کارگران روبرو شد. همچنین چهارشنبه ۱۵اسفندماه کارگران راه آهن مرند با تجمع در ایستگاه مرند اعتصاب کرده و با تجمع اعتراضی خواستار دریافت سه ماه حقوق معوقه و عیدی خود شدند. گفتنی است که طی هفته های اخیر اعتراضات  و اعتصابات کارگران راه آهن در شهرهای مختلف آزربایجان جنوبی گسترش شایانی داشته است.

 ۲۱بهمن کارگران “کارخانه سیمان صوفیان” واقع در ۵کیلومتری شهر صوفیان در استان آزربایجان شرقی، به دلیل عدم دریافت ۳ماه حقوق معوقه وعدم بیمه، دست از کار کشیده و اعتصاب کردند. فعالیت کارخانه سیمان صوفیان مانند دیگر کارخانجات دیگر آزربایجان در نتیجه مدیریت نادرست چند ماه یک‌بار متوقف می‌شود.

کارکنان “پروژه آیسان تبریز” به دلیل پرداخت نشدن حقوق ۷ماه خود دست به اعتصاب زده و کارگاه را تعطیل کردند. شماری از کارکنان پروژه آیسان با تجمع و در دست گرفتن بنری خواستار حقوق معوقه ۷ماهه خود شدند.

به نقل از منابع محلی، “علیرضا ملامحمدی زاده” فرماندار شهرستان ارومیه، تعداد سکونتگاه‌های غیررسمی اورمیه را ۲۵منطقه و محله عنوان کرد و افزود: در حال حاضر جمعیتی بالغ‌ بر ۲۴۰تا ۲۵۰هزار نفر در این مناطق سکونت دارند که ۲۰درصد از جمعیت این شهرستان را شامل می‌شود. وی ادامه داد: وسعت سکونتگاه‌های غیررسمی اورمیه در حدود ۴۷۱هکتار است که ۴.۵درصد از مساحت کل این شهر است. این در حالی است که رژیم جمهوری اسلامی که چهار دهه از عمر خود را می‌گذارند همواره یکی از موفقیت‌های خود را از بین بردن معضل حاشیه‌نشینی در شهرها می‌داند ولی آمارها و مشاهدات نشان‌دهنده رشد و عمق این فاجعه در شهرهای بزرگ آزربایجان جنوبی منجمله تبریز، اورمیه و زنجان می‌باشد.

در پایان می توان گفت، در سایه سیاست‌های نژادپرستانه جمهوری اسلامی ایران، دانش‌آموزان تورک و سایر ملل غیر فارس نه تنها از حق تحصیل به زبان مادری محروم هستند بلکه مطالبه این حق انسانی در قاموس تفکر راسیسم جمهوری اسلامی و اپوزسیون فارس محور آن جرم و گناه نابخشودی می باشد، چرا که به بنیان توهمی صد ساله آنان آسیب می رساند. در این میان ملت تورک آزربایجان جنوبی، علارغم محروم ماندن از بسیاری از حقوق اولیه خود مانند “حق آموزش به زبان مادری”، “حق داشتن تلویزیون سراسری به زبان تورکی” و “حق داشتن روزنامه تورکی سراسری”، با سر لوحه قراردادن تاریخ مبارزاتی باشکوه و شناخت پتانسل های بالقوه خود، همیشه و در محافل مختلف بر تورک بودن خود و عدم پذیرش ” هویت ایرانی ” تاکید و خواستار تعیین حق سرنوشت هستند. 

 

مسئولیت مطالب، نظرات و عقاید مندرج در مقالات به عهده نویسندگان مقاله می باشد و مرکز مسئوليتى در قبال آن ندارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن