مقالات

مهمترین رویدادهای آذربایجان جنوبی در ماه ژانویه

مقدمه :

طی ماه ژانویه اوضاع آذربایجان جنوبی از دو بعد زیست محیطی و حقوق بشری قابل تأمل بود. افزایش روند تخریب محیط زیست با قطع درختان جنگل‌های قره داغ (ارسباران) وادامه روند خشکاندن دریاچه ارومیه وعدم جدیت در احیاء آن، که به نوبه خود سبب ایجاد ریزگرد های نمکی و افزایش مهاجر فرستی آبادی های اطراف آن شده است. به موازات این فاجعه های زیست محیطی، سرکوب و ارعاب فعالان مدنی آذربایجان جنوبی همچنان ادامه داشت. در این راستا سازمان عفو بین الملل در گزارش سالانه خود به سرکوب فعالان حقوق اتنیکی آذربایجان جنوبی توسط دستگاههای امنیتی و قضایی رژیم ایران اشاره کرد. 

حوزه ی حقوق بشر:       

سازمان عفو بین‌الملل پنج‌شنبه ۴بهمن با انتشار گزارشی ضمن بررسی سرکوب گسترده معترضین توسط حکومت ایران در سال ۲۰۱۸ م به وضعیت فعالان مدنی و بازداشت ها در آذربایجان جنوبی اشاره کرد. در گزارش سازمان عفو بین الملل آمده است که هزاران نفر از مردم اتنیک‌ های مختلف از ملت های غیر فارس ( احواز، تُرکان آذربایجانی، بلوچ، کُرد و تُرکمن) که به تبعیض و نقض حقوق بشر معترض بودند بصورت خودسرانه بازداشت شده‌اند. همچنین آمدهاست که صدها نفر از تُرکان آذربایجانی از جمله فعالان حقوق ملی ترک بدلیل برگزاری تجمعات “فرهنگی” بازداشت شده‌اند که تعداد بازداشت شدگان مابین دو ماه جولای و آگوست ۲۰۱۸ دستکم ۱۲۰ نفر است. همچنین تعدادی از بازداشت شدگان آذربایجان به زندان و شلاق محکوم شده‌اند.سازمان عفو بین‌الملل در گزارش خود ضمن اشاره به تعداد بازداشت شدگان سال ۲۰۱۸ در ایران، سال گذشته را “سال شرم برای حکومت ایران” نامید. 

 در طی ماه گذشته وضعیت حقوق بشر در آذربایجان جنوبی همانند سال ۲۰۱۸ شاهد تغییر مثبتی نبوده و همچنان بازداشتهای غیر قانونی، جلب به دادگاه بدون اخطار قبلی، برپایی محاکمه صوری، اخذ وثیقه مالی سنگین و صدور احکام خارج از نطاق قانون در حق فعالان مدنی آذربایجان از سوی دستگاههای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی ایران تداوم داشته است.  

سه‌شنبه ۲۵ دی ماه ۱۳۹۷جلسه محاکمه عباس لسانی فعال سرشناس ملی آذربایجان در شعبه دوم دادگاه انقلاب دادگستری شهرستان تبریز برگزار شد. عباس لسانی در جلسه دادگاه با ارائه لایحه دفاعی خود به زبان تُرکی، اتهامات موجهه از سوی قاضی مبنی بر “تبلیغ علیه نظام” را رد کرد. بنا به گزارش فعالان مدنی، لسانی پس از اتمام جلسه دادگاه، توسط مأموران لباس شخصی به مکان نامعلومی برده شد. دوشنبه ۳۰ دی ماه پس از مراجعت و پیگیریهای معترضانه خانواده آقای لسانی و فعالان مدنی آذربایجانی به دادسرای کل آذربایجان شرقی، دفتر دادستانی و مجتمع قضایی طباطبایی تبریز، موسی خلیل اللهی دادستان تبریز اعلام کرد که عباس لسانی فعال ملی مدنی ترک آذربایجان به اداره اطلاعات اردبیل منتقل شده است. گزارشات رسیده از خانواده عباس لسانی حاکی از وخیم شدن وضعیت جسمی او در نتیجه اعتصاب غذا به نشانه اعتراض به بازداشتهای خودسرانه و بی‌دلیل دستگاه امنیتی و قضائی جمهوری اسلامی ایران دارد. در همین اثنا قاضی نونهال دادستان اردبیل ضمن اعلام ممنوع الملاقات بوده لسانی، از خبررسانی و فعالیت های میدانی در شهرهای مختلف ابراز گلایه کرده و گفته است نباید خبرهای این فعال پوشش داده شود.

لازم به یادآوری است که عباس لسانی فعال مدنی آذربایجان در ۱۱ تیرماه امسال از سوی نیروهای امنیتی اردبیل بازداشت و پس از انتقال به اداره اطلاعات تبریز، شعبه ۱۱ دادیاری این شهر اتهام “فعالیت تبلیغی علیه نظام” از طریق سخنرانی در مراسم خاکسپاری فعال مدنی معروف و موزیسین فقید “حسن‌دمیرچی” را متوجه او کرد. لسانی پس از آزادی با قرار وثیقه در چندین نوبت به شعبه ۲ دادگاه انقلاب تبریز جلب شد. بعدها و در پیگیری خانواده لسانی معلوم شد که دادگاه انقلاب تبریز در حکمی غیابی، لسانی را به ۱۰ ماه حبس تعزیری محکوم کرده است. حکمی که با اصرار دادستان و مدیرکل اطلاعات اردبیل به اجرا گذارده شده و موجب دستگیری لسانی و انتقال وی به زندان تبریز شده است.

 روز سه‌شنبه ۱۱ دی ماه ۱۳۹۷ مأموران وزارت اطلاعات چهار تن از فعالان ملی آذربایجان از جمله سهند معالی، محمد رنجبری، حیدر مزینی و وحید نوراحمدی را در شهرستان سراب دستگیر کردند. فعالان ملی آذربایجان پس از گذراندن ۳ روز بازداشت در اداره اطلاعات شهرستان سراب با وثیقه ۱۵ میلیون تومانی و سهند معالی با وثیقه ۳۰ میلیون تومانی به طور موقت آزاد شدند. پس از یک روز از آزادی موقت فعالان ملی در سراب، سهند معالی فعال ملی آذربایجان بار دیگر توسط مأموران امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات در تبریز منتقل گردید. وی پس از ۵ روز بازداشت و بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز، آزاد گردید. سهند معالی از فعالین ملی آذربایجان در شهرستان سراب، بارها به دلیل فعالیت‌های ملی توسط نیروهای امنیتی و قضایی ایران بازداشت و به حبس محکوم شده است.

چهارشنبه ۳ بهمن ماه ، محاکمه پنج فعال ملی مدنی ترک آذربایجانی در شعبه دوم دادگاه انقلاب دادگستری عمومی و انقلاب اردبیل به ریاست قاضی قدیمی برگزار شد. رحیم غلامی، عسگر اکبرزاده، علی واثقی، مهدی هوشمند و سعید صادقی‌فر پنج فعال آذربایجانی که به اتهام “تشکیل دسته غیرقانونی جهت برهم زدن امنیت داخلی کشور” به دادگاه جلب شدند، با بی اساس خواندند این اتهام، آن را تلاش ارگانهای امنیتی برای پرونده ‌سازی علیه فعالان مدنی آذربایجانی دانسته‌اند. این فعالان حرکت ملی آذربایجان پیشتر در تاریخ ۱۱ تیرماه ۹۷ در دستگیری‌های گسترده فعالان ملی آذربایجان در رابطه با تجمع سالانه قلعه بابک در شهر اردبیل بازداشت و مدتی بعد با قرار وثیقه مالی سنگین آزاد شدند.

سه‌شنبه ۹ بهمن، مأموران اداره اطلاعات اردبیل با یورش به محل کار سعید صادقی فر شاعر و فعال مدنی آذربایجان، وی را بازداشت کردند.علت بازداشت و محل نگهداری این فعال ملی آذربایجانی مشخص نیست. سعید صادقی فر بارها در راستای فعالیت های مدنی خویش بازداشت و زندانی شده است. در روزهای اخیر مجموعه اشعار ترکی وی با عنوان ” قورخو بله یینه بوکولن ایمگه ” توسط انتشارات یایلیق منتشر شده است.

در ۲۶ دی ماه ۹۷، جلسه محاکمه سه فعال ملی ترک آذربایجانی که در مراسم “سالگرد کشته‌شدگان چهارم خرداد سولدوز” بازداشت و به قید وثیقه آزاد شده بودند؛ در دادگاه شعبه ۱۰۳ کیفری سولدوز و به ریاست قاضی افشین بنیاد‌پور برگزار شد. مدینه قاسمی، جواد احمدی و امیر ستاری سه فعال آذربایجانی به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام از طریق شرکت در تجمع غیرقانونی و دعوت به حضور دیگران در محل، به دادگاه جلب شده‌اند. در جلسه محاکمه، قاضی “بنیاد‌پور” نوع اتهام را “مرتبط با مسئله پانترکیسم” دانسته که این موضوع با واکنش شدید فعالان مدنی آذربایجانی همراه بود. امیر ستاری یکی از متهمان این پرونده که در زندان تبریز به جهت فعالیت های مدنی‌ در حال سپری کردن ۷ماه حبس تعزیری می‌باشد، اجازه حضور در این دادگاه را پیدا نکرد.

شعبه یک دادگاه انقلاب  شهرستان خوی، محمد درستی فعال ملی مدنی ترک ساکن خوی که در ۱٨ آذرماه امسال به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام از طریق پخش اعلامیه به مناسبت “سالگرد تشکیل حکومت خودمختار آذربایجان جنوبی” از سوی پلیس امنیت و آگاهی این شهر دستگیر و به قرار وثیقه موقتا آزاد شده بود؛ در حکمی غیابی به ۶ماه حبس تعزیری محکوم کرد.

در ۱۰ بهمن ماه ۱۳۹۷ شاهین برزگر هنرمند و فعال ملی آذربایجانی ساکن تبریز که بدلیل شرکت در مراسم خاکسپاری “حسن دمیرچی” فعال شناخته شده حرکت ملی آذربایجان دردادگاه بدوی دادگاه نظامی استان آذربایجان شرقی با اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام مواجه گشته بود. وی جهت سپری نمودن حکم محکومیت ۳ماهه خود راهی زندان مرکزی تبریز شد.

حوزه ی محیط زیست:

به نقل از سایت های محلی، سید هادی بهادری نماینده مردم اورمیه در مجلس ضمن انتقاد از برنامه کنونی ستاد احیا دریاچه اورمیه، بیان کرد که حتی ذر صورتی که ۱۴ میلیارد مترمکعب آب وارد دریاچه ارومیه شود بازهم دریاچه سابق را بازنمی‌گرداند. بهادری درباره ادامه حیات آرتمیا در دریاچه اورمیه اظهار کرد: باید شوری آب دریاچه اورمیه ۲۵۰ گرم در لیتر باشد تا آرتمیا بتواند مجدداً در این دریاچه زندگی کند و برای اینکه شوری آب دریاچه اورمیه به ۲۵۰ گرم در لیتر برسد باید حجم آب دریاچه اورمیه به ۱۴ میلیارد مترمکعب افزایش یابد ولی این در حالی است که در حال حاضر ۲ میلیارد مترمکعب آب در این دریاچه وجود دارد.

در این راستا و به نقل از سایت خبری نصر، مهناز اسلامی، فعال زیست‌محیطی با ابراز نگرانی از تبعات سنگین و خطرناک زیست ‌محیطی فعالیت “کارخانه کاوه سودای مراغه”، گفت: فعالیت کارخانه کاوه سودا سلامت آب، خاک و هوای آذربایجان را به ‌شدت تهدید می‌کند. وی با بیان اینکه برداشت غیراصولی نمک از دریاچه اورمیه توسط کارخانه کاوه سودا در ایجاد ریز گردهای نمکی نقش بزرگی دارد، تصریح کرد: ادامه این روند وضعیت اکو سیستمی دریاچه اورمیه را تغییر داده و شرایط احیاء را سخت‌تر می‌کند. در ادامه اسلامی تأکید کرد: مهم‌ترین عواقبی که دریاچه اورمیه در انتظار آن است، طوفان‌های نمکی است. طوفان نمکی باعث آسیب به محیط‌زیست، سلامت انسان، محصولات کشاورزی و حتی اراضی کشاورزی می‌شود.

به نقل از منابع محلی، قطع و قاچاق جنگل ‌های منطقه قره‌داغ و درختان طبیعت شهرهای خوی و سلماس در استانهای آذربایجان ‌شرقی وغربی در حالی انجام می شود که ازمسئولان محیط زیست کشورهیچ واکنشی در این رابطه مشاهد نشده است. که به تبع آن اعتراض مردم آذربایجان جنوبی به این سکوت را در پی داشت. در این راستا محمدرضا پورمحمدی استاندار آذربایجان شرقی در دیدار با مسئولان  و مدیران بخش کشاورزی استان، با تأکید بر حفظ باغات و اراضی کشاورزی استان و جلوگیری از تغییر کاربری آنها، گفت: نباید اجازه دهیم جنگل‌های قره داغ (ارسباران) به سرنوشت دریاچه اورمیه دچار شوند. گفتنی است که اوایل ماه گذشته در پی انتشار فیلمی از قطع درختان منطقه قره داغ، موج اعتراضی مردم و فعالان محیط‌ زیست و کاربران اینترنت را به همراه داشته است.

مهاجر فرستی در آذربایجان:

به نقل از رسانه های محلی، پورمحمدی استاندار آذربایجان شرقی با اظهار اینکه مهاجر فرست‌ترین استان کشور، آذربایجان شرقی است، بیان کرد: اکثریت مهاجران، جوانان و نیروی کار هستند. وی ضمن انتقاد از سیاست‌های جمعیتی دولت و تنظیم خانواده گفت: نرخ رشد جمعیتی ما در آذربایجان شرقی واقعاً نگران ‌کننده است و پیری جمعیت با سرعت بیشتری رخ خواهد داد و استان را با مشکل جدی مواجه می‌کند. همچنین استاندارآذربایجان شرقی متذکر شد: حدود ۱۸ درصد بی‌سوادی در استان وجود دارد که با این پیشینه فرهنگی و تاریخی استان ما، اصلاً همخوانی ندارد و بسیار قابل ‌تأمل است. احمدعلیرضا بیگی، نماینده تبریز از جانب خود نیز نسبت به مهاجرت دسته جمعی کشاورزان حاشیه دریاچه اورمیه و روی آوردن آنها به حاشیه نشینی و مشاغل کاذب هشدار داد. بیگی در گفتگو با خبرگزاری مجلس گفت: متاسفانه اقدامات ستاد احیا نه تنها تاثیر چندانی در بهبود وضعیت دریاچه ارومیه نداشته بلکه بدون در نظر گرفتن معیشت و سرنوشت مردم در حال انجام است.

پلاتفرم “اتحاد دمکراتیک آذربایجان ـ بیرلیک” :

“اتحاد دمکراتیک آذربایجان-بیرلیک” با انتشار پلاتفرمی، برنامه‌های خود برای آینده ایران و آذربایجان جنوبی را اعلام کرد.  این اتحاد در پلاتفرم منتشر شده، مبانی فکری خود را در دو بخش “جمهوری فدرال ایران” و “جمهوری آذربایجان” تبین کرده است. “اتحاد دمکراتیک آذربایجان-بیرلیک” ضمن تاکید بر حق تعیین سرنوشت خلق ترک در آذربایجان جنوبی، مطالبات خود را در سه قالب کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تشریح کرده است.  در مقدمه پلاتفرم “اتحاد دمکراتیک آذربایجان-بیرلیک” که به تازگی در صفحه فیس بوک خود منتشر کرده، آمده است: “تاریخ صد ساله اخیر ایران تاریخ افول خلق ترک از اریکه قدرت سیاسی تا تبدیل شدن آن به یک ملت اسیر و تحت ستم در این کشور است. با کودتای امپریالستها و به قدرت رسیدن رضا شاه زمینه های تأسیس دولت- ملت ایران اما بر بنیاد نژاد موهوم آریایی، قومیت فارس، زبان فارسی و مذهب شیعه با ماهیتی ناسیونال شونیستی فراهم گشت.”  در قسمت پایانی پلاتفرم آمده است: ما بر این باوریم که تغییر رژیم جمهوری اسلامی ایران تنها و تنها از طریق همبستگی تمامی خلقهای ساکن در ایران (ترک، فارس، کرد، عرب، بلوچ، لر، گیلک، مازی و..) و اتحاد عمل تمامی جنبش های سیاسی در مرکز و جنبش های ملی- دمکراتیک در پیرامون کشور ممکن و مقدور است.

در پایان می توان گفت که سیاستهای تخریبی نظام فارس محور در تمام مناطق اتنیکی، وجه مشترک و واحدی دارد و آن محو و نابودی تمام عناصر منعکس کننده هویت آن اقوام و ملت ها است؛ سیاستی که نه تنها بشر بلکه طبیعت و دیگر جانداران را هدف حملات راسیستی و وحشی گری خود قرار داده است . نکته ای قابل تأملی که می توان به آن اشاره داشت؛ تفاوت ابزار و تاکتیک جهت نابودی آن ملت ها است. در آذربایجان جنوبی، نظام فارس محور رویکردهای تخریبی خود را با توجه به خصوصیات و نمودهای ویژه ملت ترک آذربایجان همانند: کثرت جمعیت، پیشینه غنی فرهنگی و علمی، اکثریت شیعه مذهب و… اتخاذ می کند که یقینا این رویکرد تخریبی در احواز به نحو دیگری نمود پیدا می کند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن